Olejki do sauny: aromaterapia na kamienie, dyfuzory i napary

Zapach w saunie robi się z wody, nie z samego olejku. Kilka kropli rozpuszczonych w chochli wody, wylanych na rozgrzane kamienie, unosi się z parą i wypełnia kabinę w kilka sekund. To jest cała aromaterapia w saunie: prosta w praktyce, ale z kilkoma zasadami, których lepiej nie pomijać.

Sauny montujemy i wyposażamy od lat, więc pytania o zapach słyszymy stale: czy wolno lać olejek wprost na kamienie, jaki aromat wybrać, co zrobić w kabinie na podczerwień, gdzie kamieni nie ma. Poniżej zbieramy to w jedną całość. Pokazujemy, jak używać olejki do sauny bezpiecznie, czym różni się dyfuzor od polewania kamieni i jak dobrać zapach do tego, czego akurat szukasz: wyciszenia czy swobodniejszego oddechu.

W skrócie

Czym jest aromaterapia w saunie

Ciepło rozluźnia mięśnie, a zapach dokłada do tego drugą warstwę: wpływa na nastrój i oddech. Na tym opiera się aromaterapia w saunie. Rozgrzane powietrze otwiera skórę i drogi oddechowe, a lotne cząsteczki olejku łatwiej do nich docierają. Seans z dobrym zapachem po prostu inaczej się pamięta niż suchy, bezwonny.

Nos reaguje szybciej, niż głowa zdąży to nazwać. Nuta lasu iglastego kojarzy się z chłodem i spacerem, cytrusy budzą, lawenda uspokaja. Dlatego dobór zapachu to nie dodatek, tylko część rytuału. W praktyce sprowadza się do dwóch pytań: jaki olejek i jak go bezpiecznie podać w danym typie sauny.

Warto od razu ustalić jedno: aromaterapia nie jest formą leczenia i nikt nie powinien jej tak traktować. To sposób na przyjemniejszy, głębiej zapamiętany seans, a przy okazji łatwiejszy oddech, gdy wybierzesz nutę miętową czy eukaliptusową. Reszta zależy od Twoich upodobań i tego, jak kabina jest zbudowana.

Olejki do sauny na kamienie: jak stosować bezpiecznie

Najczęstszy błąd to polanie kamieni czystym olejkiem. Olejki eteryczne do sauny są łatwopalne, a kamienie w piecu bywają rozgrzane do kilkuset stopni, więc nierozcieńczony olejek może się zająć albo gwałtownie odparować z drażniącym dymem. Zasada jest jedna i prosta: olejek zawsze idzie do wody, nigdy wprost na piec.

W saunie fińskiej robisz to tak: do chochli wody dodajesz olejki do sauny na kamienie w ilości kilku kropli, mieszasz i wylewasz na rozgrzane kamienie jednym płynnym ruchem. Para, po fińsku löyly, porywa zapach i rozprowadza go po kabinie. Zaczynaj od 3-5 kropli na chochlę, bo w gorącym wnętrzu nawet mała ilość pachnie mocno, a nadmiar potrafi drapać w gardło.

Nie każda sauna ma jednak kamienie, a sposób podania zapachu zależy od jej typu. Poniżej krótkie zestawienie, żeby nie pomylić metod.

Kabiny, w których polewa się kamienie, znajdziesz w kategorii sauny wewnętrzne. To tam aromaterapia z löyly działa najpełniej.

Dyfuzory i misy z wodą: aromat bez polewania kamieni

Kiedy kabina nie ma pieca z kamieniami, zapach i tak jest możliwy. W saunie na podczerwień i wszędzie tam, gdzie nie polewa się kamieni, sprawdzają się olejki eteryczne do sauny podawane pośrednio: przez dyfuzor, otwartą miskę z ciepłą wodą albo matę czy poduszkę zapachową.

Dyfuzor rozprasza olejek w powietrzu bez kontaktu z gorącym elementem, więc jest bezpieczny i wygodny. Prostszym rozwiązaniem jest miska z ciepłą wodą i kilkoma kroplami olejku, postawiona z dala od grzałek. Zapach jest wtedy delikatniejszy niż z löyly, ale utrzymuje się przez cały seans. Jedno jest wspólne dla wszystkich tych metod: olejek nie ma prawa trafić na rozgrzany promiennik ani grzałkę.

Modele do wnętrz, w tym kabiny na podczerwień, w których zapach dajesz dyfuzorem, zebraliśmy w kategorii sauny wewnętrzne.

Zobacz pełną ofertę: sauny wewnętrzne ›

Napary ziołowe: domowy sposób na zapach

Zapach w saunie nie musi pochodzić z buteleczki. Zanim olejki eteryczne stały się powszechne, w fińskich saunach polewano kamienie naparem z ziół i siana. Ten domowy sposób wciąż działa i daje łagodniejszy, bardziej naturalny aromat niż skoncentrowany olejek.

Napar robisz jak herbatę: zalewasz zioła gorącą wodą, odstawiasz na kilkanaście minut, dokładnie przecedzasz przez gęste sitko lub gazę i używasz wystudzonego płynu do polewania kamieni zamiast czystej wody. Do sauny dobrze pasują między innymi:

• Mięta i melisa, gdy chcesz orzeźwienia i chłodnej nuty.
• Rumianek i lawenda, gdy zależy ci na wyciszeniu przed snem.
• Liście brzozy i igliwie, gdy lubisz leśny, tradycyjny klimat sauny.
• Napar z siana, znany z alpejskich łaźni, o ciepłym, ziołowym zapachu.

Napar ma dwie zalety nad olejkiem. Jest tańszy, bo zioła kupisz w każdej aptece czy sklepie zielarskim, i łagodniejszy dla dróg oddechowych, bo zapach nie jest tak skoncentrowany jak w buteleczce olejku eterycznego. Minus jest taki, że trzeba go przygotować z wyprzedzeniem i zużyć w miarę świeży.

Naparu, tak samo jak olejku, nie zostawiasz na kamieniach w nadmiarze. Wylewasz tyle, ile trzeba na jedną porcję pary. Dobrze przecedzony napar jest tu ważny: nawet drobne listki, które osiądą na gorącym piecu, przypalą się i dadzą nieprzyjemny, spaleniznowy zapach.

Jaki zapach do jakiego efektu

Dobór aromatu zależy od tego, po co wchodzisz do sauny. Inny zapach sprzyja porannej pobudce, inny wieczornemu wyciszeniu. Poniżej najczęściej wybierane olejki do sauny pogrupowane według tego, z czym tradycyjnie się je kojarzy.

Zapachy można też łączyć. Eukaliptus z miętą to klasyczny duet na przeziębienie, lawenda z odrobiną cytryny łagodzi, ale nie usypia w środku dnia. Zaczynaj jednak od pojedynczych olejków, żeby poznać, jak każdy z nich zachowuje się w gorącu, i dopiero potem mieszaj.

To skojarzenia z tradycji aromaterapii, nie recepta medyczna. Zapach potrafi poprawić nastrój i samopoczucie, ale nie zastąpi leczenia. Warto też pamiętać, że nosy są różne: to, co jednej osobie działa relaksująco, drugiej może przeszkadzać. Najlepiej mieć dwa, trzy sprawdzone zapachy i dobierać je do dnia.

Jeśli seans lubisz odbywać pod gołym niebem, leśne nuty świerku i brzozy pasują do niego wyjątkowo dobrze. Modele do ogrodu znajdziesz w kategorii sauny zewnętrzne.

O czym pamiętać: jakość olejków i bezpieczeństwo

Do sauny nadają się wyłącznie 100% naturalne olejki eteryczne. Tanie mieszanki zapachowe i syntetyki pod wpływem wysokiej temperatury mogą uwalniać drażniące związki, więc oszczędzanie na jakości mija się z celem. Na etykiecie szukaj określenia „olejek eteryczny" i łacińskiej nazwy rośliny, a nie ogólnego „parfum" czy „fragrance".

Reszta zasad jest zdroworozsądkowa. Kabinę po seansie warto przewietrzyć, a przy pierwszym użyciu nowego zapachu zacząć od małej dawki. Silne olejki, jak eukaliptus czy mięta, bywają zbyt intensywne dla osób z astmą i wrażliwymi drogami oddechowymi.

Aromaterapia nie sprawdzi się u każdego. Jeśli masz alergię, chorobę układu oddechowego albo jesteś w ciąży, o stosowanie olejków w saunie zapytaj wcześniej lekarza. Dzieciom podawaj zapachy oszczędnie i tylko łagodne. W razie kaszlu, pieczenia oczu czy bólu głowy po prostu odpuść dany olejek, bo to znak, że jest go za dużo albo ci nie służy.

Najczęściej zadawane pytania

Dobierzemy zapachy do Państwa sauny

Cały wybór kabin do domu i ogrodu, do których dobierzesz później zapachy, znajdziesz w dziale sauny.