Rodzaje saun do domu: fińska, parowa i na podczerwień

Przy wyborze sauny do domu pierwsze pytanie nie brzmi „jaka marka", tylko „jaki typ ciepła". Sucha fińska, wilgotna para i łagodne promieniowanie podczerwieni to trzy zupełnie różne doświadczenia, a każde z nich inaczej się montuje i inaczej obciąża organizm. Rodzaje saun dzielą się przede wszystkim według sposobu nagrzewania: powietrza, pary albo bezpośrednio ciała.

Sauny montowaliśmy w łazienkach, piwnicach i ogrodach, więc różnice między nimi znamy nie tylko z katalogu. Poniżej zestawiamy saunę fińską, saunę parową i saunę na podczerwień: temperaturę, wilgotność, wymagania instalacyjne i to, komu który wariant posłuży najlepiej.

W skrócie

Sauna fińska: suche, mocne ciepło

Sauna fińska, nazywana też suchą, to klasyczny wariant kojarzony z sauną w ogóle. Sercem kabiny jest piec z kamieniami, który nagrzewa powietrze do 80-90°C, a w mocniej rozgrzanych modelach nawet do 100°C. Wilgotność trzyma się nisko, w okolicach 5-20%, dlatego ciepło odczuwa się jako suche i intensywne.

Polanie rozgrzanych kamieni wodą (po fińsku löyly) na chwilę podnosi wilgotność i sprawia, że gorąco wydaje się ostrzejsze. To właśnie ten rytuał odróżnia saunę fińską od pozostałych typów. Kabiny buduje się z drewna iglastego lub liściastego, które dobrze znosi wysoką temperaturę i nie parzy w dotyku. Modele do wnętrz znajdziesz w kategorii sauny wewnętrzne.

Ten wariant najlepiej posłuży osobom, które lubią wyraźny bodziec cieplny i tradycyjny przebieg seansu z polewaniem kamieni. Wymaga jednak najmocniejszego pieca, a przy większych kabinach także instalacji elektrycznej z prawdziwego zdarzenia, o czym piszemy w dalszej części.

Sauna parowa: łagodne ciepło i wysoka wilgotność

Sauna parowa, często nazywana łaźnią parową lub hammamem, działa zupełnie inaczej niż fińska. Zamiast pieca z kamieniami pracuje generator pary, który wypełnia wnętrze gęstą mgłą. Temperatura jest dużo niższa, zwykle 45-55°C, ale wilgotność sięga niemal 100%. Dla wielu osób taki klimat jest łatwiejszy do zniesienia niż suchy żar fińskiej sauny.

Wysoka wilgotność dobrze działa na skórę i drogi oddechowe, dlatego łaźnię parową często wybierają osoby, które źle znoszą gorące, suche powietrze. Wnętrza wykańcza się materiałami odpornymi na wilgoć, takimi jak płytki czy szkło, bez drewna, które przy stałej parze szybko by się niszczyło.

To rozwiązanie ma jednak swoją cenę instalacyjną. Generator pary potrzebuje stałego dopływu zimnej wody, a w kabinie musi znaleźć się odpływ i sprawna wentylacja odprowadzająca wilgoć po seansie. Z tego powodu pełną saunę parową częściej spotyka się w obiektach SPA i hotelach niż w domach, choć kabiny do zabudowy na wymiar są dostępne także do mieszkań.

Sauna na podczerwień: ciepło, które trafia w ciało

Sauna na podczerwień, nazywana też infrared, nie nagrzewa powietrza wokół ciebie. Promienniki emitują podczerwień, która ogrzewa bezpośrednio skórę i tkanki, podobnie jak słońce w chłodny dzień. Dlatego temperatura w kabinie jest niska, zwykle 45-60°C, a mimo to ciało szybko się rozgrzewa i poci.

Z codziennego punktu widzenia infrared ma dwie wygodne zalety. Nagrzewa się w 10-20 minut, zamiast 30-45 jak piec fińskiej sauny, i pobiera kilka razy mniej mocy, więc rachunek za prąd jest wyraźnie niższy. Promienniki dzieli się na pasma bliskiej, średniej i dalekiej podczerwieni (oznaczane IR-A, IR-B, IR-C), a ich dokładny zakres różni się zależnie od producenta.

To dobry wybór na start, zwłaszcza dla osób, które źle znoszą wysoką temperaturę albo chcą krótkiego, łatwego seansu po pracy. Niska moc oznacza też, że kabinę infrared zwykle podłącza się do zwykłego gniazdka 230 V, bez przeróbek instalacji.

Rodzaje saun w jednej tabeli

Najszybciej różnice widać w zestawieniu. Poniższa tabela pokazuje, czym rodzaje saun różnią się w praktyce: od klimatu w kabinie po to, komu dany wariant posłuży najlepiej.

Saunę można ustawić wewnątrz domu i mieć ją pod ręką niezależnie od pory roku. Modele do wnętrz, w tym kabiny fińskie i na podczerwień, znajdziesz w kategorii sauny wewnętrzne.

Zobacz pełną ofertę: sauny wewnętrzne ›

Koszty i wymagania instalacyjne

Trzy typy saun różnią się nie tylko ceną zakupu, ale też tym, czego wymagają od pomieszczenia i instalacji. Poniższe widełki są orientacyjne i zależą od wielkości kabiny, wykończenia oraz producenta, więc traktuj je jako punkt wyjścia, a nie sztywny cennik.

W saunie fińskiej najważniejszy jest dobór mocy pieca do kubatury kabiny. Przyjmuje się około 1-1,2 kW na każdy metr sześcienny, więc mała kabina 4-6 m³ potrzebuje pieca 4-6 kW, a rodzinna 10-15 m³ nawet 10-15 kW. Mniejsze piece, do około 4,5 kW, bywają na zwykłe 230 V; mocniejsze wymagają instalacji trójfazowej 400 V, czyli tak zwanej siły. Dobór zasilania zawsze warto skonsultować z elektrykiem.

Kabina na podczerwień jest pod tym względem najprostsza: niska moc pozwala podłączyć ją do zwykłego gniazdka, a eksploatacja kosztuje grosze w porównaniu z fińską. Łaźnia parowa leży na drugim biegunie, bo poza zasilaniem generatora potrzebuje podłączenia wody, odpływu i wentylacji, co zwykle oznacza prace hydrauliczne i najwyższy koszt całej inwestycji.

Którą saunę wybrać do domu

Wybór sprowadza się do trzech pytań: jaki klimat lubisz, ile miejsca i jaką instalację masz do dyspozycji oraz jaki budżet planujesz. Dla pierwszej sauny w domu sucha fińska jest najbardziej uniwersalna i daje pełny, klasyczny rytuał. Jeśli źle znosisz wysoką temperaturę albo zależy ci na prostym montażu i niskich rachunkach, rozsądnym startem będzie sauna na podczerwień.

Łaźnię parową warto rozważyć, gdy zależy ci na łagodnym cieple z wysoką wilgotnością i masz warunki do podłączenia wody oraz odpływu. To rozwiązanie najbardziej wymagające instalacyjnie, ale dla osób ceniących parny klimat bywa nie do zastąpienia.

Jeśli marzy ci się seans pod gołym niebem i wyjście prosto na świeże powietrze po gorącej rundzie, sprawdzą się modele zewnętrzne. Najczęściej mają formę drewnianej beczki lub niewielkiego domku i są przystosowane do pracy także na mrozie.

Modele do ogrodu znajdziesz w kategorii sauny zewnętrzne, a wszystkie typy razem w dziale sauny.

Zobacz pełną ofertę: sauny zewnętrzne ›

Przeciwwskazania: kiedy lepiej odpuścić

Niezależnie od typu, sauna obciąża serce i naczynia, więc choroby układu krążenia są najpoważniejszym przeciwwskazaniem. Dotyczy to osób po zawale, z chorobą wieńcową czy zaburzeniami rytmu serca. W takich przypadkach decyzję podejmuje lekarz, nie poradnik ani opinia znajomych.

Oto najczęstsze sytuacje, które wykluczają saunę lub wymagają wcześniejszej konsultacji:

• Infekcja, gorączka lub przeziębienie, bo organizm i tak walczy z chorobą.
• Nadciśnienie, zwłaszcza niekontrolowane, wymaga rozmowy z lekarzem.
• Ciąża, tylko po konsultacji z lekarzem prowadzącym.
• Świeże urazy, stany zapalne i okres po zabiegu chirurgicznym.

Jeśli bierzesz leki na stałe albo masz chorobę przewlekłą, zapytaj lekarza przed pierwszą wizytą. Alkohol przed sauną odpada w każdym wariancie, bo dodatkowo obciąża krążenie.

Najczęściej zadawane pytania

Pomożemy dobrać saunę